fa مطالعه‌ی تطبیقی ویژگی‌های زنان و مردان سرپرست خانوار به تفکیک مناطق شهری و روستایی در سرشماری ۱۳۹۵ تخصصي Special كاربردي Applicable <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:tahoma;"><span style="font-size:11.0pt;">از جمله تغییرات جمعیتی که دهه‌های اخیر در بیش‌تر کشورهای دنیا از</span> <span style="font-size:11.0pt;">جمله ایران در حال وقوع است، پدیده‌ی خانوارهای زن سرپرست است که به‌دلایل مختلفی رو به فزونی است. ۱۲/۱ درصد خانوارهای ایرانی در سال ۱۳۹۰ زن سرپرست بوده‌اند که این رقم در سال 1395 به ۱۲/۷ درصد افزایش یافته است. در این پژوهش با روش تحلیل ثانویه‌ی داده‌‌های سرشماری ۱۳۹۵ به مطالعه‌ی تطبیقی ویژگی‌های جمعیتی، اقتصادی و اجتماعی زنان و مردان سرپرست خانوار در کل کشور ایران به تفکیک مناطق شهری و روستایی پرداخته شده است. یافته‌های پژوهش بیانگر آن است که بیش‌ترین نسبت درصد خانوارهای زن سرپرست مربوط به مناطق شهری با ۱۲/۷ درصد و بیش‌ترین نسبت درصد خانوارهای مرد سرپرست مربوط به مناطق روستایی با ۸۷/۴ درصد می‌باشد.</span> <span style="font-size:11.0pt;">سرپرستی مردان در گروه‌‌های سنی</span> <span style="font-size:11.0pt;">میانی در بالاترین حد خود قرار دارد و برخلاف زنان با افزایش سن (گروه‌های سنی ۷۵ سال و بیش‌تر) بار مسئولیت سرپرستی خانوار از دوش مردان کاسته شده است. بیش از ۴۰ درصد زنان سرپرست خانوار، خودسرپرست بوده و به تنهایی زندگی می‌کنند، در حالی‌که این نسبت برای مردان بسیار پایین است. بیش از ۷۰ درصد مردان سرپرست خانوار شاغل هستند، در حالی‌که این نسبت برای زنان ۱۲ درصد می‌باشد. زنان سرپرست خانوار همچنین از سطح سواد کم‌تری نسبت به مردان سرپرست خانوار برخوردارند. یافته‌های پژوهش بیانگر آن است ﻛـﻪ میزان اﺷﺘﻐﺎل و سطح ﺳﻮاد ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺧﺎﻧﻮارﻫﺎی زن ﺳﺮﭘﺮﺳﺖ می‌تواند کیفیت زندگی این خانوارها را تحت تأثیر قرار دهد و ﻧﻴـﺎز ﺑـﻪ برنامه‌ریزی اصولی و به‌موقع جهت رسیدگی به وضعیت این خانوارها ﺗﻮﺳﻂ ﺳﻴﺎﺳﺖگذاران و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ‌ریزان امری ضروریست.</span></span></div> In the recent decades, one of the demographic changes that has been taking place in most of the world countries, including Iran, is the phenomenon of females as a head of household, which has been increasing for various reasons. In 1390, 12.1 percent of Iranian households had a female head, which has been increased to 12.7 percent in 1395. Current research, by using a secondary analysis of census data (1395), is a comparative study of the demographic, economic and social characteristics of men and women heads of households in the whole country of Iran in different parts of urban and rural areas. The findings indicate that the highest proportion of female heads links with urban areas (12.74%) and the highest proportion of male heads is related to rural areas (87.77%). The study shows that male heeds in middle age groups have the highest frequency; in contrast to women, the burden of household care has decreased among men by aging (age groups of 75 and older). Moreover, more than 40 percent of female heads of household are also in charge of themselves and they are living alone, while this ratio is lower for men. More than 70 percent of male heads of household are employed, whereas this ratio is 12 percent for women. Besides, the literacy ratio of female heads is lower than males. Findings of the research show that the level of employment and low level of literacy of the female households can affect the life quality of these households; furthermore, it is important for policy makers and decision makers to plan properly and timely to deal with the condition of these households.<span dir="RTL"></span> سرپرست خانوار, وضع فعالیت, سطح سواد, مناطق شهری و روستایی, سرشماری ۱۳۹۵ Head of household, activity condition, literacy, urban and rural areas, 1395 census of Iran 95 113 http://ijoss.srtc.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-37-13&slc_lang=fa&sid=1 Mohaddeseh Abedi Diznab محدثه عابدی دیزناب 1003194753284600709 1003194753284600709 Yes University of Yazd دانشگاه یزد Mohammad Abbasi محمد عباسی 1003194753284600710 1003194753284600710 No University of Yazd دانشگاه یزد Maliheh Ali Mandegari ملیحه علی‌مندگاری 1003194753284600711 1003194753284600711 No University of Yazd دانشگاه یزد