fa سنجش نقش استان‌های کشور در تولید قارچ خوراکی در سال ۱۳۹۵ تخصصي Special پژوهشي Research <span style="font-family:Tahoma;"><span style="font-size:11pt"><span style="background:white"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span lang="FA"><span style="color:black">تولید قارچ خوراکی به دلیل ارزشمند بودن آن از نظر</span> محتوای غذایی و دارویی، تولید محصول در مساحت کم به علت امکان </span><span lang="AR-SA"><span style="color:black">کاشت</span></span><span lang="FA"> به‌صورت طبقاتی، امکان برداشت بیش از ۶ بار محصول در سال و ارزان و در دسترس بودن بستر کاشت این محصول، مورد توجه قرار گرفته است. در این پژوهش به ارزیابی اقتصادی نقش استان‌های کشور در تولید قارچ خوراکی پرداخته شده است. داده‌های خام این پژوهش از جداول ارائه شده توسط مرکز آمار ایران در مورد رشته‌فعالیت تولید قارچ خوراکی در سال ۱۳۹۵ به‌دست آمد، سپس با استفاده از امکان فرمول‌نویسی نرم‌افزار اکسل، تبدیل داده‌های خام به معیارهای ارزیابی اقتصادی شامل مقدار، درآمد، هزینه و سود حاصل از رشته‌فعالیت پرورش قارچ به ازای واحد سطح سالن‌های تولید هر استان صورت گرفت، همچنین بهره‌وری و سهم اشتغال این رشته‌فعالیت از اشتغال کل هر استان محاسبه و از معیارهای ترکیبی دو عاملی سود و اشتغال، و بهره‌وری و اشتغال و معیار ترکیبی سه عاملی سود و بهره‌وری و اشتغال برای نتیجه‌گیری بهتر راجع به رتبه‌بندی استان‌های کشور از نقطه نظر تولید قارچ خوراکی استفاده شد. رسم نقشه‌های پراکندگی معیارهای محاسبه شده به کمک بسته‌ی نرم‌افزاری </span><span dir="LTR">t-map</span> در محیط برنامه‌نویسی <span dir="LTR">R</span><span lang="FA"> انجام شد. بر اساس نتایج به‌دست آمده، </span><span lang="FA">سود بیش از ۳ میلیون ریال بر متر مربع در استان‌های اردبیل، خراسان جنوبی و ایلام اتفاق افتاده و استان‌های یزد، قم و تهران سود کمتر از ۱ میلیون ریال بر متر مربع را در سال ۱۳۹۵ تجربه کرده‌اند. همچنین با استفاده از معیار ترکیبی سه عاملی، استان‌های اردبیل و خراسان جنوبی از نظر رشته‌فعالیت تولید قارچ عملکرد بهتری نسبت به سایر استان‌های کشور داشتند و بهبود بهره‌وری این رشته‌فعالیت می‌تواند به ارتقای جایگاه سایر استان‌ها در این زمینه کمک کند.</span></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; <span style="font-family:Tahoma;"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%">Edible mushroom production has gained attention due to its nutritional and medicinal value, its ability to be cultivated in limited space through vertical farming, the possibility of harvesting more than six crop cycles per year, and the affordability and accessibility of its cultivation substrate. This study presents an economic evaluation of the role of Iranian provinces in edible mushroom production. Raw data for this research were obtained from the Iranian Statistical Center&rsquo;s 2016 report on mushroom production activities. Using Excel&rsquo;s formula-writing capabilities, the raw data were transformed into economic evaluation metrics, including production volume, income, costs, and profit per square meter of cultivation area per year. Additionally, productivity and employment share of mushroom cultivation within each province&rsquo;s total employment were calculated. To rank provinces in terms of mushroom production, composite indicators were developed based on two-factor combinations (profit and employment; productivity and employment) and a three-factor combination (profit, productivity, and employment). Spatial distribution maps of the calculated indicators were generated using the t-map package in the R programming environment. According to the results, provinces such as Ardabil, South Khorasan, and Ilam achieved profits exceeding 9 million rials per square meter, while provinces like Yazd, Qom, and Tehran experienced profits below 1 million rials per square meter in 2016. Based on the three-factor composite indicator, Ardabil and South Khorasan demonstrated superior performance in mushroom production compared to other provinces. Enhancing productivity in this sector could help elevate the standing of other provinces in this field.</span></span></span></span></span><br> &nbsp; پرورش قارچ خوراکی, نرم‌افزار R, درآمد تولید, هزینه تولید, سود رشته‌فعالیت, اشتغال, بهره‌وری. R Software, Mushroom Production, Productivity, Production Value, Production Cost, Production Profit, Employment. 125 140 http://ijoss.srtc.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-416-12&slc_lang=fa&sid=1 Iman Ahmadi ایمان احمدی 10031947532846001820 10031947532846001820 Yes Department of Genetics and Plant Production Engineering, Institute of Agriculture, Water, Food and Nutraceuticals, Isf.C., Islamic Azad University, Isfahan, Iran دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اصفهان (خوراسگان)