fa جایگاه توسعه روستایی در برنامه‌های پنج‌ساله توسعه پس از انقلاب اسلامی تخصصي Special پژوهشي Research <span style="font-family:Tahoma;"><span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span lang="FA" style="font-size:11.0pt">این مطالعه باهدف بررسی جایگاه توسعه روستایی در برنامه‌های پنج‌ساله توسعه جمهوری اسلامی ایران انجام شده است. روش استفاده شده در این مطالعه توصیفی &ndash; تحلیلی و در پی پاسخگویی به این سؤال است که جایگاه توسعه روستایی در برنامه‌های پنج‌ساله توسعه پس از انقلاب اسلامی چگونه بوده است. برای این منظور ابتدا برنامه‌های پنج‌ساله به‌صورت محتوایی بررسی و اهداف آن‌ها در زمینه توسعه روستایی احصا شدند و سپس با استفاده منابع آماری موجود و شاخص‌هایی که بر اساس نظرات کارشناسان انتخاب شده بودند، میزان تحقق این اهداف طی سال‌های اجرای برنامه‌های پنج‌ساله بررسی شدند. نتایج مطالعه نشان داد&nbsp; تلاش‌های انجام شده در طی برنامه‌های پنج‌ساله هر چند منجر به بهبود برخی از شاخص‌های اقتصادی و اجتماعی مانند شکاف درآمد هزینه و افزایش تعداد بیمه‌شدگان تأمین اجتماعی در مناطق روستایی شده است؛ ولی مزایا و منافع توسعه بیشتر به شهرها اختصاص‌یافته و روستاییان از منافع توسعه کمتر بهره برده&lrm;اند. شکاف درآمد و هزینه علی‌رغم بهبود در نقاط شهری و روستایی، در نواحی شهری بهبود بیشتری داشته است. بین سال‌های ۱۳۶۵ تا ۱۴۰۰ سهم جمعیت روستایی کشور به‌صورت میانگین&nbsp; سالانه ۰٫۶ درصد کاهش داشته است که مهم‌ترین دلیل آن می‌تواند توجه کمتر به مناطق روستایی در برنامه‌های توسعه باشد. آسیب‌شناسی توسعه روستایی در برنامه‌های پنج‌ساله توسعه پس از انقلاب نشان داد که این برنامه‌ها مبنای تئوری واحد نداشته، اهداف روشن و قابل‌سنجش را دنبال نمی‌کنند، بر انسان به عنوان محرک توسعه تأکید نداشته، ابزار و روش‌های پایش و نظارت بر شاخصه‌ای توسعه روستایی مشخص نیست و در نهایت یک نهاد خاص که متولی توسعه روستایی باشد، مسئول اجرای این اهداف نمی‌باشد</span><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt">. </span></span></span></span></span><br> &nbsp; <span style="font-family:Tahoma;"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%">This study has been conducted to investigate the place of rural development in the five-year development plans of the Islamic Republic of Iran. The study seeks to answer how rural development has been considered in the five-year plans after the Islamic revolution. For this purpose, first, The contents of the five-year plans were surveyed and their goals in the field of rural development were examined by the indicators that were selected based on the available statistical sources and the opinions of experts. investigation of the extent of the realization of these goals during the years of implementation of the five-year plans indicated despite the improvement in urban and rural areas, the urban area has more share of the benefits of development. Between 1365 and 1400, the share of the rural population has decreased by 0.6% annually, the most important reason of which can be less attention to rural areas in development plans. The pathology of rural development in the five-year development plans after the Islamic revolution showed that these plans did not have a single theoretical basis, did not follow clear and measurable goals, did not emphasize humans as the driver of development, and did not have proper indicators for monitoring rural development. Finally, a specific institution is not responsible for the implementation of rural development goals.&nbsp;</span></span></span></span></span><br> &nbsp; برنامه‌ریزی, توسعه روستایی, برنامه‌های پنج‌ساله توسعه, عدالت اجتماعی. Planning, Rural Development, Five-year Development Plans, Social Justice. 345 370 http://ijoss.srtc.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-416-23&slc_lang=fa&sid=1 Mojtaba Palouj مجتبی پالوج 10031947532846001828 10031947532846001828 No Agricultural Planning Economic and Rural Development Research Institute (APERDRI) مؤسسه پژوهش‌های برنامه‌ریزی، اقتصاد کشاورزی و توسعه روستایی Mohammad Jafar Esfahani محمدجعفر اصفهانی 10031947532846001829 10031947532846001829 Yes Agricultural Planning Economic and Rural Development Research Institute (APERDRI) مؤسسه پژوهش‌های برنامه‌ریزی، اقتصاد کشاورزی و توسعه روستایی