|
جایگاه توسعه روستایی در برنامههای پنجساله توسعه پس از انقلاب اسلامی
|
مجتبی پالوج   ، محمدجعفر اصفهانی* |
| مؤسسه پژوهشهای برنامهریزی، اقتصاد کشاورزی و توسعه روستایی |
|
|
چکیده: (5 مشاهده) |
این مطالعه باهدف بررسی جایگاه توسعه روستایی در برنامههای پنجساله توسعه جمهوری اسلامی ایران انجام شده است. روش استفاده شده در این مطالعه توصیفی – تحلیلی و در پی پاسخگویی به این سؤال است که جایگاه توسعه روستایی در برنامههای پنجساله توسعه پس از انقلاب اسلامی چگونه بوده است. برای این منظور ابتدا برنامههای پنجساله بهصورت محتوایی بررسی و اهداف آنها در زمینه توسعه روستایی احصا شدند و سپس با استفاده منابع آماری موجود و شاخصهایی که بر اساس نظرات کارشناسان انتخاب شده بودند، میزان تحقق این اهداف طی سالهای اجرای برنامههای پنجساله بررسی شدند. نتایج مطالعه نشان داد تلاشهای انجام شده در طی برنامههای پنجساله هر چند منجر به بهبود برخی از شاخصهای اقتصادی و اجتماعی مانند شکاف درآمد هزینه و افزایش تعداد بیمهشدگان تأمین اجتماعی در مناطق روستایی شده است؛ ولی مزایا و منافع توسعه بیشتر به شهرها اختصاصیافته و روستاییان از منافع توسعه کمتر بهره بردهاند. شکاف درآمد و هزینه علیرغم بهبود در نقاط شهری و روستایی، در نواحی شهری بهبود بیشتری داشته است. بین سالهای ۱۳۶۵ تا ۱۴۰۰ سهم جمعیت روستایی کشور بهصورت میانگین سالانه ۰٫۶ درصد کاهش داشته است که مهمترین دلیل آن میتواند توجه کمتر به مناطق روستایی در برنامههای توسعه باشد. آسیبشناسی توسعه روستایی در برنامههای پنجساله توسعه پس از انقلاب نشان داد که این برنامهها مبنای تئوری واحد نداشته، اهداف روشن و قابلسنجش را دنبال نمیکنند، بر انسان به عنوان محرک توسعه تأکید نداشته، ابزار و روشهای پایش و نظارت بر شاخصهای توسعه روستایی مشخص نیست و در نهایت یک نهاد خاص که متولی توسعه روستایی باشد، مسئول اجرای این اهداف نمیباشد.
|
|
| واژههای کلیدی: برنامهریزی، توسعه روستایی، برنامههای پنجساله توسعه، عدالت اجتماعی. |
|
|
متن کامل [PDF 956 kb]
(7 دریافت)
|
نوع مطالعه: پژوهشي |
موضوع مقاله:
تخصصي
دریافت: 1403/1/28 | پذیرش: 1404/9/16 | انتشار: 1403/12/10
|
|
|
|
|
|
